Öğretmenlerin Motivasyonları İle İlgili Yapılmış Araştırmalar

Öğretmenlerin Motivasyonları İle İlgili Yapılmış Araştırmalar

Lisans
Dil
Dosya Boyutu
Üretici
İşletim Sistemi
Eklenme Tarihi6 sene önce
Hemen indir ()
1003 kez indirildi

Puanlama

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...

dil-egitimi-ve-motivasyon

ÖĞRETMENLERİN MOTİVASYONLARI İLE İLGİLİ YAPILMIŞ ARAŞTIRMALAR

1           YURTDIŞINDA YAPILMIŞ ARAŞTIRMALAR

Thomas J. Segiovanni (1967), Herzberg’in Çift Faktör Kuramının öğretmenler üzerinde geçerliliğini ve hangi faktörlerin daha etkili olduğunu sınamak için bir araştırma yapmıştır. Amerika’nın Monroe şehrinde ilkokul, ortaokul ve lise düzeyinde 71 öğretmenle yapılan çalışmada Herzberg’in ortaya koyduğu, isin kendisi ile ilgili basarı, sorumluluk, ilerleme, tanınma gibi faktörlerle hijyenik faktörlerin (çevre şartları, kişiler arası ilişkiler, yönetim ve denetim anlayışı, maaş, statü vb.) hangisinin daha etkili olduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Ortaya çıkan sonuçta, is tatmini ve motivasyonu oluşturan olayların %69’unun birinci dereceden faktörleri yani basarı, tanınma ve isin kendisini içerdiği görülmüştür[1].

 

Sylvia ve Hutchison, Oklahama’da, kamuda çalışan 167 öğretmenden oluşan denek grubuna tutum anketi uygulayarak, öğretmen motivasyonunu incelemişlerdir. Araştırmada, öğretmen güdülemesinin; yeni düşünceleri geliştirme özgürlüğü, uygun sorumluluk, beklentilerin artırılması ve içsel çalışma öğeleri gibi araçlarla mümkün olabileceği ortaya konulmuştu. Çalışmada, öğretmenleri mesleğe çekme ve meslekte tutmanın, ücret artısı ve öğretmenin desteklenmesine bağlı olduğu görülmüş, öğretmenlerin en çok, yönetimin kendilerine ve performanslarına mesleki destek ve geri bildirim vermediklerinden yakındıkları saptanmıştır[2].

 

Christophel 1990, öğretmen yakınlığı ile ilgili araştırmasında, önce öğretmen yakınlığı ve öğrenci güdülenmesi arasındaki ilişkiyi incelemiştir. Daha sonra bu iki faktörü birleştirerek öğrenme üzerindeki etkisini araştırmıştır. Üniversite öğrencileri üzerinde gerçekleştirilen araştırmada yakınlık, güdü ve öğrenme ölçekleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, öğretmen yakınlığının öğrenmenin tüm düzeyleri üzerinde pozitif bir etkisi olduğu bulunmuştur. Öğrenci güdülenmesinin arttırılmasında da öğretmenlerin kullandığı yakınlık davranışlarının güçlü bir etkisi olduğu bildirilmiştir[3].

 

Rowley,  Yüksek Eğitimde Akademik Personel ve Güdü (Motivation and Academic Staff in Higher Education) isimli bir çalışma yapmıştır. Bu çalışmada akademik personelin güdü değişkenlerini analız etmeye çalışmış ve bunu yaparken farklı güdü modelleri kullanılmıştır. Bu araştırma sonucunda güdüyü en çok etkileyen değişkenleri; ekonomik ödüller, öğrenme kültürü ve yüksek eğitim, personelin tecrübesi ve rollerin farklılığı, kişisel özerklik ve örgüt kültürü olarak belirlemiştir[4].

 

Kelley ve Protsik, tarafından, öğretmenin güdülenmesinde okula dayalı performansı ödüllendirmenin etkileri konusunda yapılan bir araştırma sonucunda su sonuçlar elde edilmiştir; bireyler, kendi çabalan ile amaca ulaşmadaki basarı arasında açık bir ilişki gördüklerinde ve bu basarı sonucunda anlamlı bir ödül aldıklarında güdülenebilirler.

Örgüt amaçları açık bir şekilde belirtilmiş ise ve çalışanlar, bu amaçların anlaşılabilir, ulaşılabilir ve bu çabaya değer olduğuna inanıyor iseler güdülenebilirler. Örgütsel sistemler ve bu sistemin özendiricileri belli bir düzen ve sıra içerisinde ise bireyler güdülenebilirler[5].

 

Kinman ve Kinman, Eğitim Yönetiminde Öğrenme İçin Güdünün Rolü (The Role Of Motivation To Learn In Management Education) adlı çalışmasında; genel olarak güdü ve öğrenme biçimleri hakkındaki literatürü inceledikten sonra, anket ve görüşme yöntemiyle, çalışma ortamlarının öğrenmeye uygunluğu ve uygun ortam hazırlamanın örgütü öğrenen bir organizasyon olma üzerine etkilerini araştırmıştır. Bu araştırma sonucunda çalışma ortamının, güdüyü ve dolayısıyla öğrenmeyi büyük ölçüde etkilediği

sonucuna ulaşılmıştır[6].



[1] Yıldırım, D.S. Resmi ilköğretim Okullarında Görev Yapan Öğretmenlerin Motivasyon ve İş Tatminini Etkileyen Faktörler. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. 2006, s.174.

[2] Sylvia, D.R. ve Hutchison, T.  What Makes Ms. Johnson Teach? A Study of Teacher Motivation. Human Relations, 1985, 38:9.

 

[3] Bolat, N.,K., “İlköğretim 6. Ve 7. Sınıf Fen Ve Teknoloji Bilgisi Dersi Öğrencilerinin Öğrenme Stillerine Göre Motivasyon Ve Basarı Düzeyleri”, Osmangazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir, 2007.

[4] Rowley, J.  Motivation and Academic Staff in Higher Education. Quality Assurance in Education.C.4, S.3. 1996.

[5] Kelly, C. ve Protsik J. Risk And Reward. Resspectives on The Implementation of Kentucky’s School-Based Performans Award Program. Educational Administration Quarterly,. V.33, N.4.

[6] Kinman, G ve Kinman, R. The Role Of Motivation To Learn In Management Education. The Journal Of Workplace Learning. C. 13, S.4.2001.

1           YURTİÇİNDE YAPILMIŞ ARAŞTIRMALAR

 

Yıldırım, yaptığı çalışmada “Resmi İlköğretim Okullarında Görev Yapan Öğretmenlerin Motivasyon ve İş Tatminini Etkileyen Faktörler” adlı araştırmasında, İstanbul ili Ümraniye ilçesinde bulunan ilköğretim okullarında görev yapan 150 öğretmen üzerinde uygulama yapmış ve su sonuçlara ulaşmıştır:

 

  • Öğretmenlerin motivasyon öncelikleri sıralamasında ilk sırayı Psiko-Sosyal Faktörler, ikinci sırayı Ekonomik Faktörler, üçüncü sırayı ise Örgütsel ve Yönetsel Faktörler almıştır.
  • Cinsiyet farklarına göre motive edici faktörlerde anlamlı farklılıklar olduğu görülmüştür.
  • Öğretmenlerin eğitim seviyeleri yükseldikçe ekonomik faktörlerin motivasyondaki önceliğinin arttığı görülmüştür.
  • Öğretmenlerin beklentilerinin en az karşılandığı alanın örgütsel ve yönetsel faktörler olduğu saptanmıştır[1].

 

Atmaca “Sınıf Öğretmenlerinin Motivasyon Durumlarının İncelenmesi (Ağrı Ali Örneği)” isimli çalışmasında ise, Ağrı ilinde çalışmakta olan 30 sınıf öğretmeniyle görüşerek, sınıf öğretmenlerinin motivasyon durumlarını incelemiş ve motivasyonlarını artıran ve azaltan faktörleri belirlemiştir.

 

Araştırmanın sonucunda, sınıf öğretmenlerinin motivasyonunu azaltan faktörler olarak, iklim şartlarının zorluğu, ulaşım problemi, dil problemi, fiziksel yetersizlikler ve araç gereç eksikliği, konut sıkıntısı, öğrenci velilerinin ekonomik yetersizliklerine bağlı olarak okula ve çocuklarına ilgisizliği, üniversitede öğretmen adaylarına verilen eğitimin yanlışlığı ve yetersizliği, müfredatın ağır olusu, idarecilerin ve müfettişlerin tutum ve denetim şekilleri, halkın öğretmene karsı tutumundaki rahatsızlıklar, atama sistemindeki yanlışlık ve haksızlıklar, maaşların yetersizliği, sosyal yaşantı eksikliği belirtilmiştir.

Motive eden faktörler ise, öğrencilerin sevgisi, araç-gereç yardımları, merkeze atanma veya gidiş dönüş yapılabilecek bir köyde çalışma, askerlik yoluyla çalıştıkları ortamdan uzaklaşmak, stajyerlik kursları ve maaş toplantıları sayesinde merkeze gelerek arkadaşlarıyla görüşebilmek, kurulan dostluklar, baharın gelmesi, askeriyenin ilgisi ve yardımları, tek öğretmen olarak çalışmamak, deneyim kazanmak ve şükürcülük anlayışı seklinde sıralanmıştır.Ayrıca olumsuz koşullar bazı öğretmenleri daha çok çalışmaya iterek motive etmektedir[2].

 

Ünal “Öğretmenleri işe Güdülemede Yöneticilerin Uyguladıkları Yolların Değerlendirilmesi” isimli araştırmasında, 1997-1998 öğretim yılında, İstanbul il merkezinde bulunan ilköğretim okullarının birinci kademesinde görev yapan 186 okul

yöneticisi ve öğretmene anket uygulamış ve su sonuçlara ulaşmıştır:

 

Yöneticilerce öğretmenleri ise güdüleme yolları içinde en fazla, yapılması gerekenlerin çalışanlara mantıklı bir şekilde açıklanması yolunun tercih edildiği, Çalışanlarla dostluk kurma ve yönetici olarak isin yapılmasında diretme yollarının yöneticilerce oldukça çok kullanıldığı, Yöneticilerin yasal yollara başvuracağını söyleyerek öğretmeni ise güdüleme yolunu en az tercih ettikleri, çalışanlar üzerinde etkili olacak birini bulma ve pazarlık yollarının yöneticilerce az tercih edildiği, Yöneticilerin, öğretmenlerin görüşlerine başvurarak ortak kararlara ulamsa yoluyla onları ise güdülemeyi arasıra tercih ettikleri, Özendirme sistemlerinin hemen hemen hiç işlemediği tespit edilmiştir. Deneklerin görüşlerinde cinsiyet ve kıdem değişkenlerine göre bir farklılık bulunmazken, okuldaki görevlerine göre anlamlı bir farklılık bulunmuştur[3].

 

Şara, Sınıf Öğretmenlerinin Öğrencilerde Güdülenmeyi Sağlamaya Yönelik Davranışlarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi ile ilgili bir araştırma yapmıştır.

Araştırmaya göre; Bayan öğretmenler erkek öğretmenlere göre öğrenciyi güdüleyici daha çok davranış gösterdikleri belirtilmiştir. 6 – 10 yıllık kıdeme sahip öğretmenlerin yüksek derecede güdülemeyi gerçekleştirdikleri belirlenmiştir. Öğretmenlerin kıdemi arttıkça güdülemelerinin arttığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca kıdem arttıkça öğretmenlerin kendini yenileme, geliştirme oranlarının azaldığı belirlenmiştir. Öğretmenin haftalık ders saati fazla ve sınıf mevcudu da fazla olan öğretmenlerin motivasyonu düşmektedir. Sınıf öğretmenlerinin öğrencilerde güdülenmeyi sağlamaya yönelik davranışlarının, öğretmenlerin yaşları, kıdemleri, mezun oldukları okullar, sınıf mevcutları ve sınıf düzeyleri açısından ölçeğin tümü için anlamlı ölçüde değişmediği halde, ölçeğin alt boyutlarında farklılaştığı görülmüştür[4].

 

Küçükçakır, Meslek Lisesi Öğrencilerinim Motivasyonu Üzerine Bir Araştırma: Simav İlçesi Örneği adlı çalışmasında meslek lisesi öğrencilerinin okul yönetimi ve öğretmenleri tarafından ne şekilde motive edildiklerini ve motive edilme derecelerini bulmaya çalışmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin alacağı ödüller ve yüksek notların onların motivasyonuna sebep olacağı belirlenmiştir. Yönetimde öğrenci görüşlerine de yer verilmesi , öğrenci ihtiyacının ve beklentilerinin karşılanacağı motivasyon araçları kullanmanın motivasyonu arttırdığı bulunmuştur[5].

 

Atay, “Genel Lise ve Meslek Lisesi Müdürlerinin Güdülenmeleri” konusunda Erzurum ili ve ilçelerinde bulunan 29 genel ve 27 meslek lisesi müdürünün katılımıyla yaptığı araştırmasının sonucunda, genel lise müdürlerinin bağımsızlık ve saygınlık, meslek lisesi müdürlerinin ise saygınlık ve özgerçekleştirme gereksinimlerinin önem derecesi bakımından üst sıralarda yer aldığını ortaya koymuştur[6].

 

 

 

 

 

 

 

 

 



[1] Yıldırım, D.S. Resmi ilköğretim Okullarında Görev Yapan Öğretmenlerin Motivasyon ve İş Tatminini Etkileyen Faktörler. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2006.

 

[2] Atmaca, F. Sınıf Öğretmenlerinin Motivasyon Durumlarının İncelenmesi (Ağrı İli Örneği), Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 2004.

[3] Ünal, S. “Öğretmenleri İşe Güdülemede Yöneticilerin Uyguladıkları Yolların Değerlendirilmesi”, Milli Eğitim. Sayı: 147,2000.

[4] Şara, P., “Sınıf Öğretmenlerinin Öğrencilerde Güdülenmeyi Sağlamaya Yönelik Davranışlarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi”, Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İzmir, 2005.

[5] Küçükçakır, M., “Meslek Lisesi Öğrencilerinim Motivasyonu Üzerine Bir Araştırma: Simav İlçesi Örneği,” Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kütahya, 2003.

[6] Atay, K. Genel Lise Ve Meslek Lisesi Müdürlerinin Güdülenmeleri. Eğitim Yönetimi. Sayı:23. Ankara, 2000.

1003 kez indirildi
Etiketler: