Sendika Eylemine Katılarak İlk Derse Girmemek Suç Mudur?

Sendika eylemine karılmak ve derse girmemek suç mudur. İlk derse girmeyen öğretmenler suç mu işlediler. Yalova Valisi tarafından hakarete uğradığı iddia edilen ve hayatını kaybeden öğretmen Halil Serkan Öz için yapılan ilk derse girmeme eylemine ceza veri

Sendika Eylemine Katılarak İlk Derse Girmemek Suç Mudur?

Geçtiğimiz günlerde Yalova Valisi tarafından hakarete uğradığı iddia edildikten sonra hayatını kaybeden Fen Lisesi öğretmeni Halil Serkan Öz’ün ölümünün ardından eğitim camiasında büyük bir tepki oluşmuştu. Öğretmenliğin saygınlığına sahip çıkmaya çalışan öğretmenler Pazartesi günü bir saat derse girmeyerek protesto eylemi yaptılar. Türk Eğitim Sen tarafından başlatılan eyleme Eğitim İş, Eğitim Sen ve Aktif Sen de destek verdi. Sendikaların aldığı bu karara karşı kimi idareler savunma istedi. Peki bu savunmalar ne kadar hukuki temele oturuyor. Öğretmenler derse girmeyerek suç mu işlediler. İşte bu soruların dayanakları ile cevapları. 657 sayılı DMK’ nin ’’Savunma hakkı’’ başlıklı 130. maddesinde ’’Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.’’ Çoğu yeni atanan ve yöneticilik ve kanun-yönetmelik tecrübesi olmayan yeni okul müdürlerinden bazıları bu hükme aykırı işlemler yapabiliyor. TCK’ nin ’’Sendikal hakların kullanılmasının engellenmesi’’ başlıklı 118. maddesinde ’’Bir kimseye karşı bir sendikanın faaliyetlerine katılmaya veya katılmamaya zorlamak amacıyla cebir veya tehdit kullanan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cebir, tehdit kullanılarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla bir sendikanın faaliyetlerinin engellenmesi halinde bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.’’ denilmektedir. Bu da sendikal eylemlerin yasal güvence altına alındığını göstermektedir. Ayrıca 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’ na göre hak olmakla birlikte anayasal tanım, güvence ve koruma altındadır. Mezkûr kanunun ‘‘Sendika üyelerinin ve yöneticilerinin güvencesi’’ başlıklı 18. maddesi: ‘‘Kamu görevlileri, iş saatleri dışında veya işverenin izni ile iş saatleri içinde sendika veya konfederasyonların bu kanunda belirtilen faaliyetlerine katılmalarından dolayı farklı bir işleme tabi tutulamaz ve görevlerine son verilemez.’’ Ülkemizin imza attığı uluslararası anlaşmalarda da sendikal eylem özgürlüğü defaatle vurgulanmaktadır. ILO’ nun 87 Nolu Sendika Özgürlüğüne ve Örgütlenme Hakkının Korunmasına İlişkin Sözleşme’ sinin 4. maddesinde ‘‘Çalışan ve işveren örgütleri, yönetim ve etkinlik düzenlemek ve iş programlarını belirlemek hakkına sahiptirler. Kamu makamları bu hakkı sınırlayacak veya bu hakkın yasaya uygun şekilde kullanılmasına engel olacak nitelikte her türlü müdahaleden sakınmalıdırlar.’’ hükmü bulunmaktadır. Kimi idarelerin de bu hükümden haberi olmaması nedeni ile bu hükme aykırı işlemler yaptıkları oluyor. Aynı şekilde ILO’ nun 98 Nolu Örgütlenme ve Toplu Pazarlık Hakkı Sözleşmesi’ nin ilk maddesinde ’’Çalışanlar, çalışma hususunda sendika hürriyetine halel getirmeye matuf her türlü fark gözetici harekete karşı tam bir himayeden faydalanacaktır.’’ Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise sendikamızın eylem kararını bire bir tanımlayan bir hüküm bulunuyor: ’’Böyle bir himaye bilhassa çalışma saatleri dışında veya çalışma saatlerinde sendika faaliyetlerine iştirak etmesinden dolayı bir çalışana işinden çıkarmak veya başka suretle onu izrar etmek maksatları güden hareketlere mütaallik hususlarda uygulanacaktır.’’ bu madde de sendikal eyleme iştirak eden hiçbir çalışanın disiplin cezasına çarptırılamayacağını göstermektedir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ nin ’’Dernek kurma ve toplantı özgürlüğü’’ başlıklı 11. maddesinde ’’Herkes çıkarlarını korumak için başkalarıyla birlikte sendikalar kurmak ve sendikalara katılmak haklarına sahiptir.’’ Aynı hüküm İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’ nin 23. maddesinde karşımıza çıkıyor: ’’Herkesin çıkarını korumak için sendika kurma veya sendikaya üye olma hakkı vardır.’’ Aynı beyannamenin 28. maddesinde ’’Herkesin bu bildirgede öngörülen hak ve özgürlüklerin gerçekleşeceği bir toplumsal ve uluslararası düzene hakkı vardır.’’ denilmektedir ki sendika ve sendikal çalışmaların tanımlanarak meşruluk kazandığı ve ülkemizin de imzaladığı bu uluslararası anlaşmalara göre sendikal eylemler hak olup anayasal güvence altına alınmıştır. Tüm bu yasa, anayasa ve uluslararası hukuk maddeleri göstermektedir ki sendikal eylemler suç kapsamında değildir. EYlemlere katılan hiçbir çalışana ceza verilemez. Ayrıca TCK’ nin ’’Suçta ve cezada kanunîlik ilkesi’’ başlıklı 2. maddesinde ’’Kanunun açıkça suç saymadığı bir fiil için kimseye ceza verilemez.’’ denilmektedir. Aynı hüküm Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ nin ‘’’Cezaların yasallığı’’ başlıklı 7. maddesinde ’’Hiç kimse, işlendiği zaman ulusal ve uluslararası hukuka göre suç sayılmayan bir fiil veya ihmalden dolayı mahkûm edilemez. Yine hiç kimseye suçun işlendiği sırada uygulanabilecek olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez.’’ şeklinde yer almaktadır. TCK’ nin ‘‘Hakkın kullanılması ve ilgililerin rızası’’ başlıklı 26. maddesinde ‘‘Hakkını kullanan kimseye ceza verilemez. Kişinin üzerinde mutlak surette tasarruf edebileceği bir hakkına ilişkin olmak üzere işlenen fiilden dolayı kimseye ceza verilmez.’’ İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’ nde ise bu madde ’’Kendisine bir suç yüklenen herkes, savunması için gerekli olan tüm güvencelerin tanındığı açık bir yargılama sonunda yasaya göre suçlu olduğu saptanmadıkça suçsuz sayılır. Hiç kimse işlendiği sırada ulusal ya da uluslararası hukuka göre bir suç oluşturmayan herhangi bir eylem veya ihmalden dolayı suçlu sayılamaz. Kimseye suçun işlendiği sırada uygulanabilecek olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez.’’ şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Hem iç hukukumuzda hem de uluslararası anlaşmalarda suç sayılmayan bir eylemden dolayı muhataplara ceza öngörülmemiştir. Aksine sendikal eylemler kişi hak ve özgürlükleri bağlamında değerlendirilmiştir. Dolayısıyla idarelerin ilk derse girmeme eyleminden dolayı üyelerimizden savunma istemesinin hukuka uyarlılığı bulunmamaktadır, ilk derse sendikal eylem sebebiyle girmeyen öğretmenlerimize herhangi bir disiplin yaptırımı uygulanamaz!
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.